میرات – ساتیریک درگی

تاريخي
"موللا نصرالدین" ادبي مکتبي‌نين تاثيري ايله ياراديلان بير نئچه ساتيريک درگی نشر اولونوردو کي، اونلاردان بيري ده "ميرات" ايدي. "ميرات" گولگو مجموعه‌سي اولوب 1910 - جو ايلين اييون آيي‌نين 19 - دان اعتيباراً باکيدا نشر اولونماغا باشلاميشدير. درگی‌نين رئداکتورو علي‌عباس تاغي‌زاده ايدي.

مزه‌لي —  هفته‌ليک ايجتيماعي، سياسي، ساتيريک درگی. هاشم بيگ وزيرووون رئداکتورلوغو ايله چيخيردي.

بابای امیر (درگی)
ژۇرنالين يارانما تاريخي

مطبۇعاتدا "ضررلي ايستيقامتلي" يازيلارينا گؤره سيبيره سۆرگۆن ائديلن ع.مۆزنيب‌ي روْمانوْولار سۆلاله‌سي‌نين اۆچ يۆز ايلليگي مۆناسيبتيله عفوه دۆشدۆکدن سوْنرا 1913-جۆ ايلده باکييا قاييدير و يئني مطبۇع اوْرقانلار ياراتماغا باشلايير. لاکين سۆرگۆن حياتيني نظره آلان يئرلي چاپ اوْرقانلاري اوْنۇن قزئت تأسيس ائتمگي‌نين قارشيسيني آلير. ع.مۆزنيبي 1914- جۆ ايلده بۇ ايشين چاره‌سيني تاپاراق، فند ايشله‌ديب ياشجا اؤزۆندن بؤيۆک اوْلان قارداشي ابۆلفض مۆطليب‌زادنين آدينا "ديريليک" ،1915-جي ايلين آپرئل آييندان ايسه "باباي-امير" آدلي ساتيريک ژۇرنالي قئيدياتدان کئچيرير. 
بئله‌ليکله، "باباي امير" ژۇرنالي "ديريليک" مجمۇعه‌سي‌نين نشرياتي اوْلاراق، 1915-جي ايل 21 آپرئلدن1916-جي ايل 17 اوْکتيابرادک باکيدا نشر اوْلۇنمۇشدۇر. ژۇرنالين رئداکتوْرۇ شاعير و ادبياتشۆناس علی‌عباس مۆزنيب، صاحيبي، ناشيري ايسه اوْنۇن قارداشي ابۆلفض مۆطليب‌اوْغلۇ اوْلمۇشدۇر.[1] "باباي امير" ژۇرنالي‌نين نشرينه "موْللا نصرالدين" ژۇرنالي‌نين بؤيۆک تاثيري اوْلمۇشدۇر. ايلک ساييندا "گلميشم" آدلي باش مقاله‌سينده ژۇرنال مطبۇعات عالمينه گليشيني ساتيريک طرزده بئله چاتديرير: 
نه ائله‌یيم، درد چوْخ، يۆک آغير، قۆوّت آز، ظۆلم چوْخ، هۆمّت يوْخ! باش مقاله‌ده ژۇرنال دۆنيا مۆحاريبه‌سيندن يازاجاغيني، آلمان قوْشۇنلاري‌نين آزغينليغيني تصوير ائده‌جگيني قلمه آليردي. 
آلمان ايمپئراتوْرۇ ويلهئلمه مۆراجيعت ائدن مقاله مۆليفي يازيردي: 
ائي بي‌اينصاف ويلهئلم. سنين آللاهين، پئيغمبرين، دينين، ايمانين يوْخدۇرمۇ؟ اگر سنين مقصدين يئر آلماقسا، تۇت دۆز دۆنياني، گؤزۆنه گيرسين، داها حئيوان کيمي قوْجا و قاريلاري قيرماق، قيزلارين نامۇسۇنا توْخۇنماق، آروادلارين قارنيني جيرماق، فقير-فۆقرانين مال-املاکيني داغيتماق، معبدلريني يانديرماق نه اۆچۆنۆدۆر؟ 

 آذربایجان ساتیریک ژورنالی
ويکي‌پئدييا، آچيق ائنسيکلوپئدييا 

حاقّيندا معلومات 
"آذربايجان" ژورنالي‌نين بيرينجي نؤمره‌سي 1906-جي ايل دئکابرين 6-دا تبریزده چيخميشدير. ژورنال "موللا نصرالدین" عنعنه‌لريني داوام ائتديرن مجموعه‌لردن بيري اولوب. م.س.اوردوبادي يازير: 
ستّارخان "آذربايجان" ژورنالي‌نين بيرينجي نؤمره‌سيني گؤردوکده: "بو گون آذربايجان خالقي‌نين ميلّي بايراميدير" دئميش و آغلاميشدي". 
حقيقتاً ده ژورنالين نشري و فعاليتي بيلاواسيطه ستّارخانين آدي ايله باغليدير. همين ژورنال1907-جي ايلين سئنتيابرينادک داوام ائتميش و ايران آذربايجاني‌نين "موللا نصرالدین"-ي آديني قازانميشدي.

Azərbaycan (jurnal, 1906)

Vikipediya, açıq ensiklopediya

Haqqında məlumat

"Azərbaycan" jurnalının birinci nömrəsi 1906-cı il dekabrın 6-da çıxmışdır. Jurnal "Molla Nəsrəddin" ənənələrini davam etdirən məcmuələrdən biri olub. M.S.Ordubadi yazır:

Həqiqətən də jurnalın nəşri və fəaliyyəti bilavasitə Səttarxanın adı ilə bağlıdır. Həmin jurnal1907-ci ilin sentyabrınadək davam etmiş və İran Azərbaycanının "Molla Nəsrəddin"i adını qazanmışdı.[1]

Cəlil Məmmədquluzadənin bədii dili leksikoloji və leksikoqrafik rakursdan

Senet.az Bakı Slavyan Universitetinin dosenti Şəhla Əhmədova  “Cəlil Məmmədquluzadənin bədii dili leksikoloji və leksikoqrafik rakursdan” məqaləsini təqdim edir:

Cəlil Məmmədquluzadə məktəb illərindən həyatımıza daxil olan ədiblərdəndir. Yazıçılar haqqında işlədilən belə bir ifadəni oxuculara da şamil etmək olar ki, “biz hamımız Cəlil Məmmədquluzadənin “Poçt qutusu”ndan çıxmışıq”. O öz əsərlərində böyük mətləblərin bəzisini aşkar, bəzisini sətiraltı da olsa, çatdırmağa çalışmışdır. Bir epizodu xatırlayaq: Novruzəli poçt qutusunun qarşısında dayanıb   məktubu atıb-atmamaq barədə düşünür. Bu zaman bir rus qadın gəlib məktubu atır və gedir, daha sonra bir erməni uşaq hoppana-hoppana gəlib məktubu atıb gedir. Oxucu belə bir acı həqiqətlə üzləşir: bizim başıpapaqlımızın bacara bilmədiyini başqa millətin arvad-uşağı asanlıqla görür. Çox sevdiyim “Nigarançılıq” hekayəsi zahirən cansıxıcı, eyni söhbətlərin, eyni mətləblərin təkrarı kimi görünsə də, əslində, böyük bir bəlanın nümayişidir: “bu nigarançılıq yaman pis şeydir” qənaətindən uzağa gedə bilməyən bir toplumdan ümummilli, azadlıq, hüriyyət kimi ümumbəşəri məsələlər haqqında düşünməyi gözləmək əbəsdir. Deyilənlərə görə, Y.V.Çəmənzəminli Cəlil Məmmədquluzadəyə gileylənir ki, Mirzə, bu milləti avam, nadan hesab etmək yetər, novruzəlilərin Avropa mədəniyyətindən geri qalmayan mədəniyyətləri var. Amma tutduğu yol ilə, yanaşması ilə Mirzə Cəlil “öz eyiblərini görən xalq böyükdür” fikrini bir daha təsdiq etmiş oldu.